Mały zespół, wiele zadań
Gmina rozpoczynająca inwestycje może nie mieć wyodrębnionego zespołu ani doświadczenia w przygotowaniu i prowadzeniu małego systemu ściekowego.
Wspólnie dla rozwoju obszarów wiejskich
Wspieramy gminy.
Wspieramy gminy.
Rozwijamy
infrastrukturę.
Zabiegamy o środki na rozwój kanalizacji i oczyszczalni ścieków na obszarach wiejskich. To inwestycje w lokalne firmy i miejsca pracy, infrastrukturę z własnym źródłem finansowania utrzymania oraz ochronę przyrody, która jest naszym wspólnym dobrem.
Łączymy firmy. Zapraszamy samorządy, organizacje samorządowe i uczelnie.
GŁOS W DEBACIE PUBLICZNEJ
Dane. Dialog. Inwestycje.Łączymy wiedzę z doświadczeniem gmin i firm.
Trzy argumenty za rozwojem infrastruktury ściekowej
Punkt wyjścia · dane za 2024 rok
Średnia krajowa
nie pokazuje lokalnych różnic.
Obok gmin z rozwiniętą siecią są całe obszary, na których korzystanie z kanalizacji jest niewielkie. Różnice przebiegają nie tylko między miastami a obszarami wiejskimi, lecz także między regionami i wewnątrz województw.
46,2%mieszkańców obszarów wiejskich
mieszkańców obszarów wiejskich
korzysta z sieci kanalizacyjnej
91,2%mieszkańców miast
mieszkańców miast
korzysta z sieci kanalizacyjnej
45p.p.różnicy między obszarami
różnicy między obszarami
wiejskimi a miastami
Źródło: prezentacja raportu SGH, tabela 3, slajd 7; obliczenia autorów na podstawie BDL GUS, 2024 r. Różnica: 91,2% − 46,2%. Wskaźnik dotyczy korzystania z sieci, nie wszystkich sposobów odbioru i oczyszczania ścieków.
Liczy się perspektywa regionalnaWsparcie tam,
Wsparcie tam,
gdzie potrzeby są największe.
Raport wskazuje koncentrację niedoborów w województwach mazowieckim, lubelskim i podlaskim, a także w części łódzkiego i świętokrzyskiego. To nie ocena wszystkich gmin w tych regionach, lecz wskazanie skupisk miejscowości wymagających szczególnego wsparcia.
Sąsiedztwo gmin o podobnych trudnościach przemawia za programami obejmującymi całe obszary: wspólnym doradztwem, przygotowaniem inwestycji i wymianą doświadczeń, a nie wyłącznie finansowaniem pojedynczych obiektów.
Nasza misjaWspólny głos
Firmy · Samorządy · Nauka
Wspólny głos
na rzecz rozwoju.
Firmy · Samorządy · NaukaŁączymy przedsiębiorstwa, samorządy i środowisko naukowe wokół wspólnego celu: większego wsparcia dla gospodarki ściekowej na obszarach wiejskich.
Zabiegamy o dedykowane, wieloletnie programy krajowe i regionalne dla gmin o niskim poziomie skanalizowania. Chcemy, by decyzje o finansowaniu uwzględniały nie tylko koszt budowy, ale także lokalną gospodarkę, możliwość utrzymania systemu i ochronę przyrody.
Pierwsza oczyszczalnia i lokalna sieć mogą być zalążkiem dalszego rozwoju: wiedzy w samorządzie, doświadczenia eksploatatorów i kolejnych inwestycji. Rolą Partnerstwa jest wzmacnianie warunków do tego rozwoju — przez raporty, wspólne stanowiska i wymianę doświadczeń.
Nie promujemy jednej technologii ani sieci za wszelką cenę. Wspieramy lokalne systemy dostosowane do zabudowy, warunków środowiskowych i możliwości utrzymania infrastruktury.
Local content · rozwój gospodarczyPieniądze z inwestycji
Pieniądze z inwestycji
pracują w lokalnej gospodarce.
Kanalizacja i małe oczyszczalnie to również zamówienia dla lokalnych firm, praca dla mieszkańców i kompetencje, które zostają w regionie.
To skala przedsięwzięć, w której mogą działać małe i średnie firmy projektowe, budowlane, instalacyjne oraz dostawcy i serwisanci. Rozwój gospodarki ściekowej nie musi opierać się wyłącznie na wielkich kontraktach dla największych koncernów.
Gdy inwestycję realizują przedsiębiorstwa z regionu, pieniądze trafiają do lokalnych wykonawców i ich pracowników. Zakupy materiałów, transport, wynagrodzenia i późniejszy serwis tworzą kolejne powiązania w lokalnej gospodarce.
Tak rozumiemy local content: udział miejscowych firm, pracy, dostaw i wiedzy w inwestycji. Chcemy, aby publiczne środki na kanalizację i oczyszczalnie rozwijały zarazem potencjał gospodarczy obszarów wiejskich.
Zlecenia i miejsca pracy
Projektowanie, roboty ziemne, budowa sieci, montaż i rozruch — przestrzeń dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Zakupy i usługi w regionie
Materiały, transport i współpraca z podwykonawcami łączą inwestycję z lokalnym rynkiem.
Kompetencje na kolejne lata
Obsługa, konserwacja i serwis dają pracę również po zakończeniu budowy oraz rozwijają miejscowe zaplecze techniczne.
Efektem dotacji powinna być nie tylko infrastruktura, lecz także silniejsza lokalna gospodarka.
Wspieramy udział małych i średnich firm w inwestycjach — przy otwartej, uczciwej konkurencji.
Finansowanie budowy i utrzymaniaInfrastruktura z własnym
Infrastruktura z własnym
źródłem utrzymania.
Dotacja na budowę.
Opłaty na eksploatację.
Wsparcie inwestycyjne może uruchomić usługę, której utrzymanie jest finansowane z regularnych opłat odbiorców.
Odbiór i oczyszczanie ścieków wiążą się z opłatami użytkowników. Tworzą one stały strumień przychodów na utrzymanie sieci i oczyszczalni. Gmina nie musi więc opierać finansowania całej eksploatacji wyłącznie na swoim ogólnym budżecie.
To istotna różnica wobec zasadniczo nieodpłatnych dróg gminnych, chodników, parków czy oświetlenia ulicznego. W gospodarce ściekowej istnieje bezpośredni związek między świadczoną usługą a przychodami służącymi jej utrzymaniu.
Dlatego postulujemy dofinansowanie kosztów budowy oraz wybór rozwiązań o niskich kosztach eksploatacji i prostej obsłudze. Odpowiednia skala systemu i opłaty dopasowane do jego kosztów tworzą podstawę przewidywalnego utrzymania infrastruktury, bez nadmiernego obciążenia mieszkańców.
Wsparcie państwa i regionów
Pomaga pokonać barierę budowy, która przekracza możliwości budżetowe wielu małych gmin.
Przychody od użytkowników
Finansują eksploatację; przy właściwej skali, kosztach i opłatach ograniczają potrzebę dopłat z ogólnego budżetu gminy.
Pełne pokrycie kosztów zależy od liczby odbiorców, kosztów obsługi i remontów oraz wysokości opłat. W części gmin potrzebne będą dopłaty. Dlatego budowę i późniejsze utrzymanie trzeba rozpatrywać łącznie.
Dobro wspólne · ochrona przyrodyInwestycja w gminie.
Inwestycja w gminie.
Ochrona przyrody dla wszystkich.
Oczyszczanie ścieków chroni rzeki, jeziora i wody podziemne. Korzyści nie kończą się na granicy gminy ani na posesji podłączonej do kanalizacji.
Problem niedostatecznie rozwiniętej gospodarki ściekowej dotyczy również obszarów cennych przyrodniczo — miejsc, w których żyjemy, wypoczywamy i chcemy zachować przyrodę w dobrym stanie. Ograniczanie dopływu nieoczyszczonych ścieków służy ochronie tych ekosystemów.
Korzystają z tego także mieszkańcy miast: odwiedzający te same rzeki i jeziora, uprawiający turystykę i rekreację oraz korzystający z zasobów wodnych poza własną miejscowością.
Dlatego finansowanie gospodarki ściekowej na obszarach wiejskich traktujemy jako inwestycję w dobro wspólne, a nie wyłącznie lokalny wydatek komunalny.
Rozwój lokalnej infrastruktury jest częścią ochrony środowiska, z którego korzystają mieszkańcy obszarów wiejskich i miast.
Rozmowa w studiu DGP i SGHJak chcemy działaćWspólny głos.
Wspólny głos.
Konkretne działania.
Tworzymy program wspólnych działań: od danych i finansowania po doradztwo oraz praktyczną wiedzę o eksploatacji małych obiektów.
Raporty i analizy
Chcemy wspólnie finansować niezależne badania: skalę potrzeb, różnice regionalne, koszty inwestycji i bariery rozwoju. Współpraca z uczelniami ma dostarczać podstaw do rozmów o funduszach.
Programy dla obszarów wiejskich
Zabiegamy o dedykowane, wieloletnie programy krajowe i regionalne. Wsparcie powinno obejmować przygotowanie projektów i inwestycje, z warunkami dopasowanymi do budżetów małych gmin.
Wspólny głos w debacie
Planujemy wspólne wystąpienia w konsultacjach, Sejmie, na konferencjach i targach. Chcemy przedstawiać potrzeby współpracujących samorządów i doświadczenia firm.
Rozwiązania dopasowane do gminy
Planujemy wsparcie w rozpoznaniu potrzeb, porównaniu wariantów oczyszczalni i sieci oraz ocenie kosztów budowy i utrzymania. Punktem wyjścia mają być lokalne warunki, nie jedna wybrana technologia.
Konferencje i seminaria
Chcemy organizować spotkania poświęcone gospodarce ściekowej na obszarach wiejskich: wykłady ekspertów, prezentacje rozwiązań i warsztaty dla samorządów.
Współpraca eksploatatorów
Planujemy wymianę doświadczeń między osobami prowadzącymi małe oczyszczalnie: wizyty na obiektach, rozmowy o codziennej obsłudze, kosztach i przygotowaniu kolejnych etapów inwestycji.
Plan działań rozwijanej koalicji · Jawne finansowanie · Niezależne wnioski · Neutralność technologiczna · Uczciwa konkurencja
Biblioteka wiedzy
Od danych do dobrej dyskusji.
Raporty, prezentacje i rozmowy o rozwoju gospodarki ściekowej na obszarach wiejskich.
2 materiały
Luka kanalizacyjna — ukryty problem polskich gmin
Skala potrzeb, uwarunkowania rozwoju i wnioski z analiz naukowców SGH. Opracowanie przygotowane na zlecenie RDLS.
Pobierz prezentację PDF
20 slajdów · PDF · 7,5 MB
Jak przyspieszyć rozwój infrastruktury?
Rozmowa z Łukaszem Rodkiem i prof. Jackiem Sierakiem o barierach finansowych, rozproszonej zabudowie i rozwiązaniach dla małych gmin.
Zobacz rozmowę w Forsal
Publikacja: 10 września 2026 r. · materiał partnerski wydawcy
Pełny raport — informacja o publikacji
Pełną wersję raportu planujemy udostępnić po zakończeniu redakcji i zatwierdzeniu publikacji. Obecnie można pobrać prezentację przedstawiającą wyniki analiz.
Autorzy prezentacji: prof. A. Gałązka, dr B. Opałka, prof. J. Sierak. Materiały opracowano przed uruchomieniem Partnerstwa. Udostępnienie opracowania lub odnośnika do rozmowy nie oznacza partnerstwa instytucjonalnego z uczelnią ani wydawcą.
Partnerzy i współpracaWspólny cel.
Wspólny cel.
Różne perspektywy.
Zapraszamy do współpracy tych, którzy chcą rozwijać infrastrukturę ściekową na obszarach wiejskich.
Firmy
Wykonawcy, projektanci, dostawcy technologii i usług. Wspólne analizy i reprezentacja branży.
Samorządy
Gminy i jednostki komunalne. Potrzeby inwestycyjne, doradztwo i wymiana doświadczeń w eksploatacji.
Organizacje
samorządowe
Wspólne stanowiska, dialog z decydentami i perspektywa wielu gmin.
Uczelnie
Badania, niezależne ekspertyzy i rekomendacje oparte na danych.
Inicjator PartnerstwaRDLS sp. z o.o.
Jesteśmy na etapie budowania koalicji. Nazwy i logotypy partnerów instytucjonalnych opublikujemy po potwierdzeniu współpracy.
Dołącz do PartnerstwaZacznijmy
Zacznijmy
od rozmowy.
Planujesz inwestycję w gminie, prowadzisz małą oczyszczalnię lub reprezentujesz firmę albo uczelnię? Porozmawiajmy o finansowaniu, doradztwie i wspólnej wymianie wiedzy.
Kontakt w sprawie inicjatywy
Łukasz Rodek · RDLS
Reprezentuję
Porozmawiajmy o wspólnym finansowaniu analiz i reprezentacji branży.
Napisz do nasPrzycisk otwiera Twój program pocztowy. Wybór rodzaju organizacji przygotowuje treść wiadomości — nie wysyła zgłoszenia i nie zapisuje danych na stronie.